احمد مجد الاسلام كرمانى
233
سفرنامه كلات ( فارسى )
فصل سوم - پادشاه ممالك ايران از جانب خود و وليعهد آن كل الكاى نخجوان دايره آن را خواه اينطرف رود ارس خواه آنطرف ، بدولت روسيه واگذار مىكند و تعهد مينمايد كه بعد از امضاى اين عهدنامه ، در مدت شش ماه همه دفتر و دستور العمل كه متعلق باداره اين دو ولايت باشد به تصرف امراى روسيه بدهد . فصل چهارم - در باب سرحد دولتين ايران و روس بدينموجب خط وضع شده از نقطه سرحد ممالك عثمانى كه در خط مستقيم بقله كوه آغرى كوچك اقرب است ابتدا كرده و از آنجا تا بسرچشمه رودخانه قراسوى پائين كه از سراشيب جنوبى آغرى كوچك جاريست فرود آمده بمتابعت مجرى اين رودخانه تا بالتقاى آن برود ارس در مقابل شرور ممتد مىشود ، چون اين خط باينجا رسيد . بمتابعت مجرى ارس تا بقلعه عباسآباد مىآيد و در دور تعميرات و آبينه خارجه آنكه در كنار راست « ارس » واقع است نيصف قطرى به قدر نيم فرسخ رسم مىشود و با اين نصف قطر در همه اطراف امتداد مىيابد ، همه اراضى و عرضهاى كه در اين نصف قطر محاط و محدود مىشود با الانفراد تعلق بروسيه خواهد داشت و در مدت دو ماه مشخص خواهد شد و بعد از آن ، از جائى كه طرف شرقى اين نصف قطر متصل بارس مىشود خط سرحد شروع و متابعت مجراى ارس مىكند تا بمعبر « يدى بلوك » و از آنجا خاك ايران به طول مجرى [ مجرا ] ارس امتداد مىيابد تا بفاصله و مسافت سه فرسخ بعد از وصل اين نقطه خط سرحد باستقامت از صحراى مغان ميگذرد تا بمجرى رودخانه « بالهارود » به محلى كه در سه فرسخى واقع است ما بينتر از ملتقاى دو رودخانه كوچك موسوم « بآدينه بازار » و « سارى قمش » و از اينجا اين خط بكنار جيب بالهارود تا بملتقاى رودخانه مذكور صعود كرده به طول كنار راست رودخانه آدينه بازار شرقى تا بمنبع رودخانه و از آنجا تا باوج بلنديهاى باجگير امتداد مىيابد ، بنوعى كه هم آبهائيكه جارى ببحر خزر مىشود متعلق بروسيه خواهد بود ، و همه آبهائيكه